Psikiyatrik sosyal hizmet, sosyal hizmet mesleğinin hızla gelişen dallarından biridir. Çocuk refahı alanında sosyal hizmet, geriatrik sosyal hizmet ve tıbbi sosyal hizmet ile karşılaştırıldığında, psikiyatrik sosyal hizmet bunlara göre daha yeni bir uygulama alanıdır. Sosyal hizmet uzmanları psikiyatrik tedavi sürecinin her aşamasında, örneğin, teşhisin oluşturulmasında kullanılacak, hastalık ve hastayı olumsuz yönde etkileyen etmenlerin gerisinde yatan nedenlere ilişkin bilgilerin toplanmasında; hastaya ve yakınlarına destek sağlama ve yardımcı olmada; hastanın rehabilitasyon sürecine hazırlanmasında ve hastanın evine dönüşünde karşılaşması ve onu olumsuz yönde etkilemesi olasılığına sahip çevresel güçlüklerin azaltılmasında ve hasta hastaneden taburcu olduktan sonra, ona ve ailesine danışmanlık yapmada önemli rollere sahiptirler. Ayrıca sosyal hizmet uzmanları, ruh hastaları ile ilgili toplum içinde önleme, koruma, bakım ve bakım sonrası etkinlikleri içeren “psikiyatrik toplum himayesi” programlarında da önemli rol ve sorumluluğa sahiptirler.

Sosyal hizmet, genel olarak bireylerin, ailelerin, grupların ve toplumların sosyal işlevselliklerinin güçlendirilmesi ve gerektiğinde yeniden yapılandırılması amacıyla yürütülen mesleki çalışmalar bütünüdür. Sosyal hizmetin mesleki etkinlik odağı, “çevresi içinde bireydir.” Sosyal hizmet, birey ile sosyal çevresi arasında etkileşimler sürecinde ortaya çıkan ve onların sosyal işlevselliklerini olumsuz yönde etkileyen sorunları ve farklı yaşam durumlarını değerlendiren, ele alan ve müdahale yetkisi olan bir meslektir.

Bir bilim ve meslek olarak sosyal hizmet; korunma ihtiyacı olan çocuklar, gençler, engelli bireyler, yoksul bireyler, organik ya da ruhsal kronik hastalığı olan bireyler, bu bireylerin aileleri, travma yaşamış bireyler, suça sürüklenen çocuklar, gençler, bakıma ve korunmaya muhtaç yaşlılar, yoksul aileler vb. gibi ihtiyaç ve risk gruplarına yönelik bilimsel ve profesyonel çalışmalar yapar ve kendi kontrolleri dışında ya da kendilerinden kaynaklanan nedenlerle böyle sorunlarla karşılaşan bireyleri yaşadıkları sosyal çevrelerinde farklı mesleki yaklaşımlarla mikro, mezzo ve makro düzeylerde ele alır.

Sosyal hizmet mesleği her şeyden önce, toplumun sorunlarının çözümüne katılımını destekleyici, bireylerin özgürleşme ve sivilleşme çabalarını geliştirici bir meslektir. Birey, grup ve toplumla çalışır. İnsan odaklı uygulamaları içerir. Din, dil ve sınıf farkı gözetmeden mesleki uygulamalarını yürütür. İdeolojik değil insani bir meslektir. Sosyal hizmet, belli bir kesimin ya da ideolojik grupların alanı olmayıp farklı toplumsal özellikleriyle halkın alanıdır. Sosyal hizmet uzmanları, mesleki bilgi becerileri ile toplumsal barış ve uzlaşmanın çabası içerisinde uygulamalarını sürdürürler.

Sosyal hizmet uygulamaları açık, katılımcı olmalıdır. Sosyal hizmet ülkemizde, adaletin, eşitliğin, insan haklarının ve insan onurunun güvencesidir. Sosyal hizmet uzmanları, mesleki uygulamaları ile bireyin demokratik bilincinin gelişmesini desteklediği gibi, demokratik katılımını da geliştirmektedir. Ülkemizde sosyal hizmet  uzmanlarının rol ve fonksiyonlarını verimli olarak ortaya koyabilmeleri için güçlü bir şekilde mesleklerini temsil edebilmeleri, işbirliği  ve koordinasyon sağlamaları gerekmektedir.

Sosyal hizmet uzmanları, uygulamalarını gelenekleştirerek kuşaktan kuşağa aktarılabilmelidirler. İşte www.psikiyatriksosyalhizmet.com bu geleneğin önemli bir temsilcisidir.

10.02.2010

Fatih Kılıçarslan-Sosyal Hizmet Uzmanı / Site Sorumlusu

Tasarım&Yayın: Zeki Karataş