Sosyal Hizmet mesleği; insanların problem çözme kapasitelerini arttırmayı kaynak, hizmet ve olanak sağlayacak sistemlere müracaatçıları sevk etmeyi, bu sistemlerin etkili ve insancıl olarak işlev görmesi sağlamayı, sosyal politikaların gelişimi ve ilerlemesi için katılımda bulunmayı amaçlayan meslektir.(1) Ülkemizde sosyal hizmet uzmanları, gerek kamu kurum kuruluşlarında gerekse yerel yönetim ve sivil toplum kuruluşlarında çok yönlü çok boyutlu mesleki uygulamalarını yürütür. Mevcut mesleki uygulamaların yanı sıra birçok ülkede olduğu gibi  “sosyal danışman” olarak rol ve fonksiyon gerçekleştirebilirler. Sosyal hizmet uzmanları sosyal servislerde müracaatçıların sosyal ve ekonomik sorunlarının saptanması, çözümlenmesi hedeflemektedir. Uygulamalarını çevresi ve ailesiyle ilişkilerinin sağlanması eğer iletişim, uyum davranış sorunları yaşıyor çözüm yolları bulamıyorsa aile üyeleri arasında uyum sağlayıcı, psikososyal yönden tedavi edici, sorun çözücü, rehberlik ederek sosyal danışmanlık rolünü gerçekleştirir. Böylece sosyal hizmet uzmanı sosyal danışmanlık fonksiyonunu ortaya koyar.

Almanya’da Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti’ndeki Herne’de  Sosyal danışman olarak çalışan 34 yaşındaki Gürkan Uçan, Göçmen Türk babalarına yönelik “ Gerçek babalar” adlı kurs ile babaların gelişiminde sorumluluk almayı ve ailenin içindeki sorunlara aktif katılmayı amaçlayan mesleki çalışma düzenlemiştir.

Yine birçok ülkede, sosyal danışman olarak büro açarak ücretli özel danışmanlık hizmeti vermektedir.

Sosyal Danışmanın Rol Ve Fonksiyonları

Müracaatçı ve ailelerine tıbbi, psikolojik, sosyal ve hukuki alanlarda karşılaştıkları güçlüklerin çözümlenmesinde destek hizmetleri vermek iletişim, uyum güçlüklerine terapötik danışmanlık yapmaktır. Toplumsal yaşam güçlüklerini çözümlemek ve yeniden üreten bireyler olarak yaşama adaptasyonunu sağlamaktır.

Hastanelerde tedavi gören tanısı kesinleşmiş tedavi uyumu kötü, soysal desteği zayıf veya olmayan hastaların, kendi sosyal güvencesinden, yakınlarının sosyal güvencesinden, evde bakım aylığı, 2022 sakat ve malul aylığından faydalanmalarını kazanılmış hakları ve maddi kayıplarını engellemek, tedavi, sosyal yaşamında pozitif ilerleme sağlamak için vasi tayini edilmesi üzerine yönlendirilmesi uygulamalarını yürütmektedir. Hastaların sosyal hakları konusunda bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Vasilerinin ilgisizliği sorumlu mahkemelere bildirilmelidir.

İlgisiz vasiler için mahkemelerle görüşülüp sürecin takip edilmesi, hastanın maddi manevi ihtiyaçlarının giderilmesi konusunda ilgisiz hasta yakınlarının uyarılması, yönlendirilmesi sağlamaktır.

Danışanın kişilik özelliklerine, ihtiyaçlarına uygun bir sosyal ortamı ve sağlığına yeniden kavuşması ile yaşam kalitesini arttıran becerileri kazandırmak için mesleki çalışmaları gerçekleştirmektir.

Sosyal güvenlik danışmanlık uygulamaları çerçevesinde hastalık, sakatlık, analık, yaşlılık, iş kazaları, işsizlik, aile yükleri, meslek hastalıkları gibi sosyal riskler ve emeklilik dönemine ilişkin güvence sağlamak hedefi ile; Sosyal Güvenlik Kurumu, T.C. Emekli Sandığı, Bağkur kurumlarının ilgili mevzuat, yönetmelik ve uygulamaları hakkında danışmanlık hizmeti vermektir.

Sorunun çözümüne yönelik olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ile işbirliği içersindedir.

Sosyal hizmet uzmanının sosyal danışman olarak, danışan ile kurduğu ilişki çok önemlidir. Bu ilişkinin açık bir iletişime, empatiye ve güven ortamına dayalı olması gereklidir. Ayrıca bu ilişki çerçevesinde danışanın ailesi ve sosyal çevresi ile de ilişki kurması gerekebilir. Böylece aile ve çevresi ile uyum, davranış sorunları ile ilgili taropötik müdahale yürütür. İlişkilerinde problem yaşayan çift ise sorunlarını hem bireysel olarak hemde birliktelik olarak aile çift terapisi yöntemleriyle çözümlenmeye çalışılması hedeflenen amaçtır.

Sonuç Ve Değerlendirme

Sosyal hizmet uzmanları rehberlik, danışmanlık rol ve fonksiyonlarını kurumsal çalışmalarında mesleki uygulama olarak ortaya koymaktadır.

Günümüz koşullarında uluslar arası alandaki mesleki çalışmalara paralel “sosyal danışman” olarak çocuk, gençlik, kadın, aile, yaşlı ve özürlülerle aile içi iletişim, uyum sorunlarının çözümlenmesinde, sosyal güvenlik haklarının bilgilendirilmesinde rol ve fonksiyon ortaya koymalı özel bürolar açabilmelidirler.

Fatih Kılıçarslan/Sosyal Hizmet Uzmanı

Kaynakça

1. Duyan, Veli. Tıbbi Sosyal Hizmet. Sağlık ve Tolum Dergisi. Yıl 10, Sayı 1, Ocak- Mart 2000.