Sosyal hizmet kendisine ait misyonu, bilgi temeli, değerler sistemi, etik kuralları ve beceri repertuarı olan bir meslektir. Temelde, psikososyal ve ekonomik eksenli sorunların ortadan kaldırılması sorumluluğunu taşır. Psikiyatri tıbbın bir ihtisas alanıdır. Ruhsal bozuklukların tanısında, sağaltımında ve toplumun ruh sağlığının korunmasında sorumluluğu birincil düzeyde ve evrensel olarak psikiyatri uzmanı hekim taşır. Fakat hekim bu sorumluluğu tek başına üstlenmemiştir. Psikiyatrik sağaltım ekip çalışmasıyla yürür ve hekimin koruma, iyileştirme ve geliştirme rollerine katkı verecek başka bazı mesleklerin profesyonelleri de onunla birliktedir (psikolog, psikiyatri hemşiresi gibi). Bunlardan biri, hem bir disiplin hem de meslek olan sosyal hizmette en az lisans eğitimi almış sosyal hizmet uzmanıdır.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul edilen tanımlamada; sağlığın bedensel, ruhsal ve sosyal öğelerden oluştuğu ve bunlardan birinde yaşanan sorunun diğerlerini de olumsuz etkileyeceği belirtilmiştir. Bu tanıma esas olan bilimsel perspektif insanın biyopsikososyal bir varlık olduğunu ve tıbbın sağlık sorunlarına bütüncül yaklaşmasının zorunluluğunu hatırlatmaktadır. Sosyal hizmet uzmanı sağlığın alt öğelerinden “sosyal” olanında temel sorumluluğu üstlenmiştir. Sosyal sağlığın temininde etkin ve karar verici konumdadır. Ruhsal ve bedensel sağlığın temininde ise karar verici olan uzman hekimi destekleyici konumdadır. Sosyal hizmet tıbbın psikiyatri uzmanlık alanında yüz yılı aşkın süredir etkindir. Toplum ruh sağlığının korunması ve geliştirilmesinden, tanı, sağaltım ve izleme süreçlerine kadar uzanan yelpazede sosyal hizmet uzmanlarını psikiyatri alanında çeşitli roller üstlenirken görmek olanaklıdır.   Sosyal hizmet lisans eğitiminde yer alan; psikolojiye giriş, krize müdahale, gelişim psikolojisi, sosyal psikoloji, davranış bozuklukları psikolojisini içeren insan davranışı ve sosyal çevre derslerinin yanı sıra görüşme yöntemleri, tıbbi ve psikiyatrik sosyal hizmet dersleri ruh sağlığı alanındaki temel kuramsal bilgi ve beceri gereksinimini karşılamaya dönüktür. Ayrıca süpervizyon altında bir öğretim yılı süren hastane ve klinik uygulamaları da lisans eğitim programları kapsamındadır. Kimi durumlarda ise, lisans eğitiminin sonrasında ruh sağlığı alanında uzmanlaşma sağlayan, yoğunlaştırılmış dersleri içeren sosyal hizmet yüksek lisans eğitimiyle psikiyatrik sosyal hizmet bilgi ve becerileriyle sağaltım sürecine katkı verilmektedir. Ayrıca beynelmilel geçerliği olan ve belirli bilimsel yaklaşımlara göre tasarlanmış bir programla psikoterapi eğitimi almış sosyal hizmet uzmanları ruhsal sağaltımda daha etkin rol alabilirler Ruhsal bozukluklar aynı zamanda yoksulluk, işsizlik, madde bağımlılığı, aile çözülmeleri, korunmaya muhtaç çocuklar, sokak çocukları, yaşlılık vb. gibi birbiriyle bağlantılı sosyal sorunların kavramsallaştırması içindedir.

Ruh sağlığı ve hastalıkları alanında sosyal hizmet mesleğinin kendisine has sorumlulukları vardır ve bunlar çok boyutludur. Sosyal hizmet uzmanı, psikiyatrik sağaltım sürecinin tüm aşamalarında rol alır. Mesleki uygulamalar genel sosyal hizmet bilgisine, değerlerine ve becerilerine dayalı olarak bağımsız yapılabildiği gibi, özel, psikiyatrik sosyal hizmet bilgi ve becerisinin kullanıldığı hekim sorumluluğu altındaki müdahaleler vardır. 

Klinik düzeydeki odaklar hasta, hastanın ailesi ve sosyal çevresidir. Hastanın özellikleri ve hastalığın niteliği müdahalenin sınırlarını belirler. Hastayla çalışma; viziteleri, klinikte bireyle çalışmayı, grup çalışmalarını, ev görüşmesini, işyeri görüşmesini, gündüz/gece hastanesi uygulamasını, sosyal işlevsellik etkinliklerini (uğraşı, spor, gezi vb.) ve taburculuk sonrası izlemeyi kapsar. Hasta ailesiyle çalışma; aile üyeleriyle görüşmeyi, grup çalışmalarını ve ev ziyaretlerini içerir. Hastanın ailesi dışındaki sosyal çevre unsurlarıyla bilgi edinme, bilgilendirme, kaynak bulma, bağlantı kurma amaçlı görüşme ve ziyaretler yapılır.

Sosyal Hizmet Mesleğinde uygulanan bir teknik olan Psikososyal İnceleme hastanın aile ve sosyal çevresinde yapılır. Doğru tanının konulması ve uygun sağaltım planının yapılmasına somut katkılar yapar. Psikososyal İnceleme, tanı öncesinde, sağaltım süresince ve taburculuk sonrası izleme aşamalarının tümünde yapılabilir. Ayrıca hastanın sağlık sigortası ve malulen emekli olma koşulları gibi ekonomik hayatı ile ilgili bilgiler de temin edilebilir. Psikososyal inceleme raporlaştırılır ve hastadan sorumlu hekimle ve sağaltım ekibinin diğer üyeleriyle paylaşılır.

Basına Ve Kamuoyuna Duyurulur.

Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği Genel Merkezi